यन्त्रमानव

कसरी दुई वटा भेडाहरू हिजो हिँउमा पुरिए । पोहर पनि एउटा चौंरी मरेकै हो । तर तुलनामा यस बर्ष खासै नोक्सान भएको थिएन भन्ने सुनेको थिएँ । त्यति बेला म ९ या १० बर्षको थिएँ क्यार । नाफा नोक्सानको मलाई त्यति हेक्का थिएन । तर बाको धमिलो अनुहार भाको बेला पक्कै फेरि भेडाहरू पुरिए भन्ने लाग्थ्यो ।

मलाई त्यति बेलै यन्त्र मानवको चाहना भएको हो । मलाई ती हामीलाई आवश्यक छन् भन्ने लाग्थ्यो । मलाई तिनले हिउँमा पुरिएका भेडाहरू निकाल्न बालाई मद्दत गर्लान भन्ने लाग्थ्यो ।

मैले छालामा बेरिएको त्यो किताबलाई कहिले पनि चलाईन । जुन छालाको खोलमा जतन साथ बेरिएको हुन्थ्यो । घर ओसिलो र सानो हुने भएकोले किताब चाँडै मक्किन्थे र च्यातिन्थे । त्यसैले आमाले त्यसलाई छालाको खोल बनाई हालिदिनु हुन्थ्यो । घरको कामदेखि फुर्सद भए मैले ती कथाहरू सुन्न पाउँथे । मलाई त्यो किताब चलाउन अनुमति थिएन । त्यसैले मलाई आमाको चुलो फुक्न ती यन्त्र मानवले सघाउलान् भन्ने सोच्थें ।

मलाई ती कुराहरू सोच्न र बुझ्न स्वतन्त्र थियो । मैले कति पटक आमालाई त्यो ईच्छाहरू बताएको पनि थिएँ । तर कथाहरूमा मात्र ती यन्त्रमानवहरू हुन्छन् भनी निरास पारिदिनु हुन्थ्यो । ती त संवेदना, महत्वकांक्षा नभएका खेलौना मात्र हुन् भनेर आमाले मेरो बाल मष्तिस्कलाई शान्त पारिदिन्थिन् ।

बास्तबमा मैले कहिले पनि बुझीन यन्त्रमानव कस्ता हुन्थे । संवेदना नभएका ती फलामे धुनदेखि म कहिले निस्किए थाहा नै भएन ।

आजकाल मौनता दोहरिरहन्छ । शहर बोल्न छोडेको छ । हल्ला गर्छ । त्रान्त छ । त्रुद्ध छ । दुख पुर्ण चिच्याहट, बिलाप, रुवाई, क्रन्दनको झमेलामा म पनि फस्न थालेको छु । हिजो भर्खर हो मैले तलब समाएको । म त्रियात्मक सोचहरूलाई किर्यान्वयन गर्न एउटा क्याफे भित्र छिर्छु । आज एउटा कथा लेख्ने ईच्छा चलेको छ । म कथाहरू यस्तै ठाउँमा बसेर लेख्न रुचाउँछु । प्रेमिको क्याम्पामा थुनिएर क्युरियो बनिसकेको यो सहरको प्रेमले मलाई पनि अराजक बनाई सकेको छ । म पनि मानिसको कुशलतालाई तौलिन थालेको छु । म कथाकार भै दिएको भए । मलाई बिश्वास छैन जिन्दगी कतै पुगेर फर्किएला । बियर पिउँछु । चुरोट निकाल्छु ।

क्याफेमा आज कोही पनि छैनन् । क्यानरी चराको बोली मात्र सुनिन्छ । छिरबिरे लोर्खकेहरू यताउति दर्गुछन् । कसको कथा लेखुँ ? यो सहरको ? यो बिलाशिताको ? छिमेकीको कथा लेख्न म डराँउछु । आफन्त कतै भेटिएको छैन । म आफ्नो कथा भन्छु । होईन । एउटा कथाकारको कथा लेख्छु । म यहाँको नियमित ग्राहक हुँ । मलाई वेईटरहरूले चिन्छन् । मलाई यहाँको म्यानेजरले चिन्छ । सेफहरूले ? म भन्न सक्दिन । यो सहरमा मेरो परिचय फराकिलो नभए पनि क्यानरी क्याफेमा मेरो परिचय राम्रै छ ।

शौचालय पुग्छु र फर्कन्छु । एउटा साधा पेपर मार्बल टेबलमा फैलाउँछु । कथा सुरु गर्छु । पहिले जस्तो कौतुहलता छैन । लेखनमा प्रखरता पनि हराए जस्तो । कौर्मायता गुमाईसकेकी स्त्री जस्तो क्लान्त छु । आफ्नै कथालाई परिभाषित गर्न मुस्किल भए जस्तो । वेटर, सेफ, त्यो म्यानेजर दौडिएर शौचालय छेउ पुग्छन् । म हेर्छ अब कौतुहल भएर ।

“कोही मरेछ ,” एउटा सेफ कराउँछ ।

यो अनिश्चयबोधक शब्द कसको लागि हो । म उठ्छु । शौचालय छेउ पुगेर अडिन्छु । मेरो लास उत्तानो पल्टिएको छ । म आफू बसेको टेबल छेउ फर्किएर हेर्छु । मेरो एक टुक्रा हसिँलो अनुहार त्यहीँ टाँसिएको छ । सस्तो फिल्मी कथामा जस्तो मेरो अनेकन अनुहार क्यानरी क्याफेभरि छरिएको छ । स्वार्थ, कुन्ठा, महत्वकाक्षांले भरिएको यो सहरमा मैले आफूलाई हराएको निकै बर्ष भईसक्यो । मैले खोजेको यन्त्र मानवहरू मेरो भौतिक सहरमा प्रशस्तै भेटिन्छन् । मैले पनि आफूलाई यिनै यन्त्रमानवको हुलमा आफ्नो नैतिक, आध्यात्मिक बडी मानसिक कुशलता गुमाई सकेको थिएँ । मलाई मेरो मुत्युको अफसोच छैन । किनकि प्रेमालाप/ संबेदना/ भावना गुमाई सकेको मानिस कति दिन बाँच्न सक्छ ।

तैपनि, मेरो लाश उठाउन कुनै यन्त्रमानव देखिएनन् ।