Catch feed

सुम्निमा

कथावस्तु

यो उपन्यास एक किराती युवती सुम्निमा र ब्राह्मण युवक सोमदत्तबीचको सम्बन्धमा आधारित छ। सोमदत्त कठोर अनुशासन र ब्रह्मचर्यमा विश्वास गर्छन् भने सुम्निमा प्रकृति, स्वतन्त्रता र सहज जीवनको प्रतिनिधित्व गर्छिन्। दुई भिन्न विश्वदृष्टिकोणबीचको यो टक्करले नेपाली समाजको धार्मिक र सांस्कृतिक द्वन्द्वलाई उजागर गर्छ।

लेखन सन्दर्भ

कोइरालाले यो उपन्यास २१ देखि २८ जुन १९६४ का बीच, सुन्दरीजल जेलमा थुनामा रहँदा जम्मा आठ दिनमा लेखेका थिए। साझा प्रकाशनबाट सन् १९६९ मा प्रकाशित यो उनको दोस्रो उपन्यास तीन घुम्तीपछिको कृति हो।

शिरीषको फूल

कथावस्तु

एक्लो मध्यवयीन सुयोग शिवराजमार्फत सकम्बरी र उनका दुई बहिनीसँग परिचित हुन्छन्। कथा अगाडि बढ्दै जाँदा सुयोगको दृष्टिकोण फेरिँदै जान्छ र उनी युद्धका क्रूरताहरूप्रति सचेत हुँदै जान्छन्।

महत्त्व

साझा प्रकाशनबाट सन् १९६४ मा प्रकाशित यस उपन्यासको भूमिका शंकर लामिछानेले लेखेका थिए। यो उपन्यासले १९६५ मा मदन पुरस्कार पायो, जसका कारण पारिजात सो पुरस्कार पाउने पहिलो महिला बनिन्। यो नेपाली भाषाबाट धेरैचोटि अंग्रेजीमा अनुवाद भएको पहिलो उपन्यास पनि हो।

मुनामदन

कथावस्तु

काठमाडौंका मदन आफ्नी पत्नी मुनालाई छाडेर धन कमाउन ल्हासा जान्छन्, जबकि मुना र उनकी बूढी सासूले उनलाई नजान अनुरोध गर्छन्। यात्राका क्रममा मदन डाँकुको आक्रमणमा पर्छन् र प्लेगबाट ज्यान गुमाउने अवस्थासम्म पुग्छन्। घर फर्कंदा उनले मुनाको मृत्युको खबर पाउँछन्।

महत्त्व

“मानिस ठूलो दिलले हुन्छ, जातले हुँदैन” भन्ने यस कृतिको पंक्ति नेपालीमा उखानै जस्तै प्रचलित छ। यो कृति प्रकाशनयता नै निरन्तर उत्कृष्ट बिक्री हुने पुस्तकमध्ये पर्छ र सन् २००३ मा उस्तै नामको चलचित्र पनि बनेको थियो।