परिचय
गुरुप्रसाद मैनालीको जन्म ७ सेप्टेम्बर १९०० (१९५७ वि.सं. भदौ २३) मा काभ्रेपलाञ्चोकको कन्पुरमा एक मध्यमवर्गीय बाहुन परिवारमा भयो — बुबा काशीनाथ र आमा काशीरूपादेवी मैनाली। जीविकाका लागि उनले सरकारी जागिर अपनाए र न्यायाधीशको रूपमा विभिन्न जिल्ला अदालतमा सरुवा हुँदै काम गरे।
साहित्यिक योगदान
मैनालीले आफ्नो सम्पूर्ण जीवनमा जम्मा एघार कथा मात्र लेखे, तर तिनैले नेपाली आधुनिक कथाको जगमा अमिट छाप छोडे। शारदा पत्रिकामा छाप्न थालेको लेखन-यात्रा उनको पहिलो कथा नासोबाट सुरु भयो; धेरैजसो कथा १९३५-३८ बीच प्रकाशित भए। हिन्दी कथाकार प्रेमचन्दबाट गहिरो प्रभावित मैनालीले न्यायाधीशको रूपमा विभिन्न जिल्लामा घुम्दा भेटेका ग्रामीण पात्रहरूलाई आफ्ना कथामा जीवन्त पारे।
नासो र परालको आगो (जसमा आधारित चलचित्र १९७८ मा बनेको थियो) जस्ता कथाले उनलाई नेपाली साहित्यको इतिहासमा बीपी कोइराला र महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटासँगै उभ्याइदिन्छ — तीनैलाई नेपाली साहित्यका आधारस्तम्भमध्ये लिइन्छ। उनका दुई कथा अंग्रेजीमा पनि अनुवाद भएका छन् — नासो (द वार्ड, अनुवाद: थियोडोर रिकार्डी, १९६४) र परालको आगो (अ ब्लेज इन द स्ट्रा, अनुवाद: माइकल हट, १९९१)।