परिचय
गोपाल प्रसाद रिमालको जन्म २१ मे १९१७ मा काठमाडौंमा बुबा उमाकान्त र आमा आदित्यकुमारी रिमालका सन्तानका रूपमा भयो। शारदा पत्रिकामा छापिएको ‘कविको गायन’ उनको पहिलो कविता थियो। किशोरावस्थामै राणा वंशलाई पदच्युत गर्न चाहने क्रान्तिकारीहरूको सङ्गतमा परेका उनी १९३० देखि सफल कवि र १९४० देखि नाटककारका रूपमा चिनिन थाले।
राजनीतिक-साहित्यिक योगदान र दुःखद अन्त्य
इतिहासकार माइकल हट्टका अनुसार रिमाल नेपाली साहित्यका पहिलो ‘क्रान्तिकारी’ कवि र छन्द त्याग्ने पहिलो कवि मानिन्छन्। १९४१ मा दशरथ चन्दलगायत राजनीतिक कार्यकर्ताहरूको फाँसीपछि उनले युवा कविहरूको समूह जुटाई बिहान पशुपतिनाथ र साँझ शोभा भगवतीको मन्दिरमा भजन गाएर विरोध जनाए। उनले ‘प्रजा पञ्चायत’ नामक सिर्जनात्मक संस्था स्थापना गरी राणाशासनविरुद्ध लडे र यसका लागि धेरैपटक जेल परे। वि.सं. २००७-०९ को प्रजातान्त्रिक आन्दोलन सफल पार्न उनको भूमिका महत्त्वपूर्ण रह्यो, तर पछि गुटबन्दीले उनलाई ठगिएको महसुस भयो।
प्रजातन्त्रको सपना भत्किएपछि उनले मानसिक सन्तुलन गुमाए र राँचीको पागलखानामा उपचारार्थ पठाइए। पछि नेपाल फर्काइए तापनि उनी बाँकी जीवन काठमाडौंका सडकमा विक्षिप्त अवस्थामै रहे। उनको सबैभन्दा लोकप्रिय कविता आमाको सपना (जुन कविता सङ्ग्रहका लागि नै मदन पुरस्कार पाए) हो। कवि वानीरा गिरीले यिनैको कवितामाथि शोध गरेरै त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधि पाउने पहिली महिला बनेकी हुन्।