स्थापना र नामसाँधुरो
साझा प्रकाशनको जग वि.सं. १९७० (सन् १९१३) मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री चन्द्रशमशेर जङ्गबहादुर राणाले ‘गोर्खा भाषा प्रकाशिनी समिति’ का रूपमा बसालेका थिए। वि.सं. १९९० (सन् १९३३) मा यसको नाम ‘नेपाली भाषा प्रकाशिनी समिति’ राखियो, र अन्ततः वि.सं. २०२१ (सन् १९६४) मा ‘साझा प्रकाशन’ का रूपमा पुनर्गठन गरियो — यसै पुनर्गठनपछि राजा महेन्द्र यसका संरक्षक बने।
योगदान
ललितपुरमा मुख्यालय रहेको साझा प्रकाशनका विराटनगर, पोखरा, नेपालगन्ज र धनगढीमा शाखा छन्। यसले ४० भन्दा बढी अन्य प्रकाशन गृहका पुस्तक पनि वितरण गर्छ, र यसको आफ्नै छपाइखाना (वि.सं. २०३५ स्थापित) र मासिक साहित्यिक पत्रिका गरिमा (वि.सं. २०३९ देखि) पनि छन्। नेपाली साहित्यको एक शताब्दीभन्दा बढी लामो इतिहासमा अधिकांश महत्त्वपूर्ण नेपाली कृति यसैबाट छापिएका छन् — जस्तै लेखनाथ पौड्यालको तरुण तपसी, सरुभक्तको पागल बस्ती, लीलाध्वज थापाको मन, वानीरा गिरीको शब्दातीत शान्तनु, र विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको सुम्निमा।
साझा प्रकाशनले वि.सं. २०२४ (सन् १९६७) देखि आफ्नै नाममा वार्षिक साझा पुरस्कार पनि दिँदै आएको छ, जुन पहिलोपटक (सन् १९६९) भूपी शेरचनको घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छेलाई दिइएको थियो। वानीरा गिरी यो पुरस्कार पाउने पहिली महिला हुन् (शब्दातीत शान्तनु, १९९९)।